Đổi tên một site nội dung đang có người đọc: chuyển tên miền và giữ lượt tìm
Đổi tên site nội dung đang có người đọc: lý do đáng đổi, có cần đổi tên miền không, chuẩn bị, thứ tự chuyển, báo người đọc và theo dõi lượt tìm theo tên.
Đổi tên một site nội dung đang có người đọc gồm hai lớp nên tách bạch: đổi tên thương hiệu, tức tên hiển thị, logo chữ, dòng mô tả, trang giới thiệu, tài khoản mạng xã hội, cách gọi trong bản tin; và đổi tên miền, tức chuyển toàn bộ site sang địa chỉ mới với chuyển hướng vĩnh viễn từng đường dẫn, dùng công cụ thông báo đổi địa chỉ của máy tìm kiếm khi điều kiện cho phép, và giữ tên miền cũ lâu dài. Có thể đổi tên mà không đổi tên miền, và nhiều trường hợp nên làm như vậy.
Đổi tên đáng làm khi tên cũ khoá chuyên đề, gây nhầm với người khác, vướng quyền nhãn hiệu, hoặc gắn với điều không còn đúng. Nó không đáng làm khi chỉ vì chán tên cũ. Phần dưới đi qua lý do đáng và không đáng, câu hỏi có cần đổi tên miền không, việc chuẩn bị, thứ tự chuyển, cách báo người đọc, cách theo dõi sau khi đổi và những sai lầm khiến người đọc cũ không tìm được đường tới tên mới.
Lý do đáng đổi và lý do không đáng
Đổi tên một site đang có người đọc là việc tốn kém và có rủi ro. Trước khi bắt tay, đặt lý do vào bảng này.
| Lý do | Đáng đổi? | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tên khoá chuyên đề, site đã mở rộng vượt tên | Thường đáng | Kiểm trước: mở rộng có thật không hay chỉ là kế hoạch |
| Tên gây nhầm với một site, thương hiệu khác | Đáng | Càng sớm càng ít tốn |
| Tên vướng quyền nhãn hiệu của người khác | Bắt buộc xem xét | Hỏi người có chuyên môn pháp lý trước khi quyết |
| Tên gắn với một năm, một sự kiện, một sản phẩm đã qua | Thường đáng | Tên cũ làm người đọc tưởng site đã cũ |
| Gộp với site khác, cần một tên chung | Đáng | Thực chất là gộp, xem quy trình gộp |
| Chán tên cũ, muốn tên hiện đại hơn | Không đáng | Người đọc quen tên cũ; đổi nhận diện là đủ |
| Nghĩ tên mới có từ khoá sẽ lên hạng | Không đáng | Lợi thế tìm kiếm của chữ trong tên rất nhỏ |
Nếu lý do nằm ở nhóm "không đáng", cách rẻ hơn là làm mới nhận diện, viết lại dòng mô tả, cải thiện trang giới thiệu, mà giữ tên. Nếu lý do nằm ở nhóm "đáng", vẫn nên tự hỏi có cần đổi cả tên miền không, vì đó là phần tốn kém và rủi ro nhất.
Đổi tên có cần đổi tên miền không
Nhiều người coi đổi tên và đổi tên miền là một. Thực tế chúng tách được. Một site có tên miền dạng mô tả có thể đổi tên hiển thị sang một tên riêng mà giữ tên miền cũ. Một site có tên miền là viết tắt có thể giữ tên miền và chỉ đổi cách gọi đầy đủ.
Giữ tên miền khi: tên miền cũ không mâu thuẫn với tên mới đến mức gây nhầm; tên miền cũ không vướng quyền nhãn hiệu; site có nhiều liên kết từ bên ngoài và nhiều người đọc gõ thẳng tên miền. Khi đó, đổi tên chỉ là chuyện giao diện, nội dung và truyền thông, không động tới kỹ thuật và không có rủi ro mất lượt tìm do chuyển địa chỉ.
Đổi tên miền khi: tên miền cũ chính là vấn đề, như vướng nhãn hiệu, gây nhầm, khoá chuyên đề quá rõ; hoặc khoảng cách giữa tên mới và tên miền cũ lớn tới mức người đọc không thể nối hai thứ với nhau. Khi đó chấp nhận một giai đoạn biến động, và làm kỹ phần kỹ thuật.
Một phương án trung gian là đổi tên trước, giữ tên miền một thời gian để người đọc quen tên mới, rồi mới chuyển tên miền khi đã sẵn sàng. Cách này tách hai rủi ro ra hai thời điểm, dễ đo và dễ sửa hơn.
Chuẩn bị trước khi đổi
Phần chuẩn bị quyết định phần lớn kết quả. Danh sách việc cần xong trước ngày đổi:
- Tên mới đã qua kiểm trùng tên và nhãn hiệu, tên miền mới và tài khoản mạng xã hội đã đăng ký cùng một ngày.
- Bộ nhận diện mới: logo chữ, biểu tượng nhỏ, màu nếu đổi, dòng mô tả mới, theo quy tắc chung của hệ.
- Số liệu nền: người đọc, lượt tìm theo tên cũ, các bài nhiều người đọc nhất, ghi lại để so sánh sau.
- Nếu đổi tên miền: danh sách đầy đủ mọi đường dẫn của site cũ, bản đồ đường dẫn cũ sang mới, tốt nhất là giữ nguyên phần đường dẫn sau tên miền.
- Sao lưu đầy đủ và đã thử khôi phục.
- Nội dung thông báo cho người đọc, bản tin, mạng xã hội đã viết sẵn.
- Danh sách mọi chỗ có tên cũ: đầu trang, chân trang, trang giới thiệu, chính sách, tiêu đề trang, dữ liệu cấu trúc, mẫu thư bản tin, ảnh có tên site, tài liệu tải về.
Mục cuối hay bị đánh giá thấp. Tên cũ nằm ở nhiều chỗ hơn ai nghĩ, và vài tháng sau đổi tên người đọc vẫn gặp tên cũ trong một tệp tải về hay một thư tự động, gây cảm giác site làm nửa vời.
Thứ tự chuyển khi đổi cả tên miền
Các bước dưới đây giả định đổi cả tên và tên miền, giữ nguyên cấu trúc đường dẫn.
- Dựng site trên tên miền mới với toàn bộ nội dung, tên và nhận diện mới, chưa cho lập chỉ mục.
- Kiểm site mới: mọi trang mở được, ảnh, liên kết nội bộ dùng tên miền mới, dữ liệu cấu trúc khai báo tên mới.
- Bật chuyển hướng vĩnh viễn từ từng đường dẫn tên miền cũ tới đường dẫn tương ứng trên tên miền mới, đồng thời mở lập chỉ mục cho site mới.
- Trong công cụ quản trị tìm kiếm, xác minh cả hai tên miền và dùng công cụ thông báo đổi địa chỉ, kiểm điều kiện của công cụ trước khi gửi.
- Gửi sơ đồ trang của site mới. Giữ sơ đồ trang cũ một thời gian nếu tài liệu hướng dẫn khuyến nghị, để máy tìm kiếm thấy chuyển hướng nhanh hơn.
- Đăng thông báo, gửi bản tin, đổi tên tài khoản mạng xã hội trong cùng ngày.
- Gia hạn tên miền cũ dài hạn và giữ chuyển hướng chạy lâu dài.
Giữa bước hai và ba là điểm dừng quan trọng. Nếu kiểm site mới thấy lỗi, sửa trước khi bật chuyển hướng. Sau bước ba, mọi lỗi trên site mới là lỗi người đọc thấy. Hướng dẫn chi tiết về chuyển site có thay đổi đường dẫn của các công cụ tìm kiếm thay đổi theo thời gian, nên đọc bản mới nhất trước khi làm.
Báo cho người đọc
Người đọc trung thành là người dễ bối rối nhất khi site đổi tên. Họ gõ tên cũ, thấy tên mới, có thể nghĩ mình vào nhầm hoặc site đã bị bán. Một thông báo tốt trả lời ba câu: tên mới là gì, vì sao đổi, và cái gì không đổi.
Phần "cái gì không đổi" là phần quan trọng nhất và hay bị bỏ. Ví dụ giả định một thông báo: "Từ hôm nay, site đổi tên thành [tên mới] để phản ánh đúng hơn những gì site viết, không chỉ về ban công mà cả sân thượng và cửa sổ. Nhóm biên tập, cách làm bài và các bài cũ vẫn như cũ; mọi đường dẫn cũ tự động đưa bạn tới đúng bài." Câu cuối giải toả lo lắng lớn nhất của người đọc.
Thông báo nên xuất hiện ở ba chỗ: một dải ngắn ở đầu mọi trang trong vài tuần, một bài hoặc một đoạn trên trang giới thiệu ghi lại lịch sử tên, và một thư cho người đăng ký bản tin. Trang giới thiệu nên giữ dòng "trước đây có tên [tên cũ]" lâu dài, vì người đọc cũ sẽ còn tìm tên cũ trong nhiều năm.
Nếu site thuộc một nhà xuất bản nhiều site, cập nhật cả danh sách site trên trang thương hiệu mẹ, với ghi chú tên cũ trong một thời gian.
Theo dõi sau khi đổi
Vài tháng sau khi đổi, những chỉ số và tín hiệu sau cho biết việc đổi có êm không:
- Lượt tìm có chứa tên cũ và tên mới trong công cụ quản trị tìm kiếm. Tên mới nên tăng dần, tên cũ giảm dần nhưng vẫn còn lâu.
- Tên hiển thị trong kết quả tìm kiếm: máy tìm kiếm có hiện tên mới chưa. Nếu vẫn hiện tên cũ lâu, kiểm lại sự nhất quán của tên trên trang chủ, tiêu đề, dữ liệu cấu trúc.
- Lỗi không tìm thấy trang và chuỗi chuyển hướng: mọi đường dẫn cũ phải tới đích trong một bước.
- Người đọc của các bài nhiều người đọc nhất, so với số liệu nền đã ghi trước khi đổi.
- Thư và câu hỏi người đọc gửi về: có ai bối rối, có ai tưởng site bị bán.
- Các trang bên ngoài quan trọng liên kết tới site: có thể gửi thư lịch sự đề nghị cập nhật tên và đường dẫn.
Biến động trong vài tuần đầu là bình thường khi đổi tên miền. Điều cần lo là biến động kéo dài mà không có dấu hiệu hồi phục, khi đó thường là lỗi kỹ thuật như chuyển hướng sai, chuyển hướng tạm thời thay vì vĩnh viễn, hoặc tên miền mới bị chặn lập chỉ mục.
Ví dụ giả định về một lần đổi êm: trong tháng đầu, phần lớn lượt tìm theo tên vẫn dùng tên cũ; sau khoảng một quý, lượt tìm theo tên mới vượt tên cũ; sau một năm, tên cũ chỉ còn xuất hiện lác đác. Nếu sau một quý tên mới gần như không có ai tìm, vấn đề thường nằm ở truyền thông chứ không ở kỹ thuật: người đọc chưa được báo đủ, hoặc tên mới chưa xuất hiện đủ nhất quán ở mọi chỗ họ gặp site.
Sai lầm khiến người đọc cũ lạc đường
Tắt tên miền cũ. Sau vài tháng, tên miền cũ hết hạn hoặc bị tắt chuyển hướng để tiết kiệm. Mọi liên kết cũ chết, và tên miền có thể rơi vào tay người khác dùng cho mục đích không liên quan.
Chuyển hướng mọi thứ về trang chủ mới. Người đọc bấm liên kết tới một bài cụ thể và rơi vào trang chủ, phải tự tìm lại. Nhiều người không tìm.
Đổi tên cùng lúc với đổi giao diện, đổi cấu trúc đường dẫn, đổi mã nguồn. Quá nhiều thay đổi cùng lúc khiến không biết nguyên nhân khi có vấn đề, và người đọc cũ không nhận ra site quen.
Không nói gì. Site thức dậy với tên mới, không thông báo. Người đọc tưởng site đã bị bán hoặc bị giả mạo, và niềm tin mất đi nhanh hơn bất kỳ lượt tìm nào.
Chuyển hướng tạm thời thay vì vĩnh viễn. Một cấu hình mặc định sai khiến mọi chuyển hướng là loại tạm thời. Máy tìm kiếm hiểu rằng site cũ sẽ quay lại và có thể giữ địa chỉ cũ trong kết quả lâu hơn. Kiểm mã trả về của vài đường dẫn ngay sau khi bật.
Quên các tài khoản và dịch vụ gắn tên miền cũ. Thư điện tử theo tên miền cũ, tài khoản công cụ đo lường, xác minh trong công cụ quản trị tìm kiếm, đăng ký bản tin gửi từ địa chỉ cũ. Mỗi thứ quên là một chỗ người đọc hoặc đối tác gặp lại tên cũ hoặc gặp lỗi.
Hỏi đáp
Đổi tên miền có làm mất thứ hạng không?
Thường có biến động trong một giai đoạn khi máy tìm kiếm xử lý chuyển hướng và đánh giá lại site ở địa chỉ mới. Nếu chuyển hướng đúng từng đường dẫn, nội dung giữ nguyên và các bước kỹ thuật làm đủ, phần lớn site lấy lại được vị trí; không có bảo đảm về thời gian hay mức độ.
Nên giữ tên miền cũ trong bao lâu?
Lâu nhất có thể, tốt nhất là không thả. Liên kết từ bên ngoài, dấu trang, bài chia sẻ cũ vẫn trỏ về tên miền cũ nhiều năm. Chi phí gia hạn nhỏ so với rủi ro mất người đọc và rủi ro người khác mua lại tên miền.
Có nên thông báo đổi tên trước ngày đổi không?
Với site có người đọc trung thành và bản tin, báo trước vài ngày hoặc vài tuần giúp họ chuẩn bị và không bất ngờ. Với site chủ yếu có người đọc từ tìm kiếm, thông báo đúng ngày và dải thông báo trên site trong vài tuần là đủ.
Đổi tên có cần đăng ký lại nhãn hiệu không?
Nếu tên cũ đã được bảo hộ và tên mới muốn được bảo hộ, tên mới cần thủ tục riêng. Nên kiểm khả năng đăng ký của tên mới trước khi chốt. Chi tiết thủ tục cần theo quy định hiện hành và nên hỏi người có chuyên môn sở hữu trí tuệ.
Có nên đổi slug các bài cùng lúc với đổi tên miền không?
Không nên. Giữ nguyên phần đường dẫn sau tên miền khiến bản đồ chuyển hướng đơn giản và máy tìm kiếm dễ nhận ra đây là cùng một site ở địa chỉ mới. Nếu cần sửa slug, làm thành một đợt riêng sau khi việc đổi tên miền đã ổn định.
Tên cũ có nên được nhắc trên site mới không?
Nên, ở trang giới thiệu và trong một thời gian ở dải thông báo. Người đọc cũ sẽ tìm tên cũ trong nhiều năm, và việc site mới tự nhận "trước đây là…" giúp họ chắc chắn mình đến đúng chỗ.
- đổi tên website
- đổi tên miền
- đổi tên thương hiệu nội dung
- chuyển tên miền
- chuyển hướng 301
- giữ lượt tìm kiếm
- thông báo đổi tên
- site nội dung
- tìm kiếm theo tên thương hiệu