Zero and Seven · Hệ thương hiệu nội dung số

Liên kết giữa các site cùng chủ: khi nào hợp lý, khi nào thành mạng lưới bị phạt

Khi nào liên kết giữa các site cùng chủ giúp người đọc, khi nào thành mạng lưới liên kết bị phạt: phép thử người đọc, bảng dấu hiệu, vị trí và cách rà soát.

Quản trị danh mục thương hiệuĐăng 8 phút đọcNhóm biên tập 0n7

Liên kết giữa các site cùng chủ là hợp lý khi nó giúp người đọc đang ở bài này đi tiếp tới một bài ở site kia thật sự trả lời câu hỏi tiếp theo của họ, được đặt đúng chỗ trong nội dung, số lượng ít, chữ neo tự nhiên, và quan hệ sở hữu giữa các site được công khai. Nó thành mạng lưới khi mục đích chính là chuyển uy tín để đẩy thứ hạng: liên kết đặt hàng loạt ở chân trang hay thanh bên của mọi trang, chữ neo khớp đúng cụm từ khoá, các site trỏ vòng qua lại, hoặc có những site dựng ra chủ yếu để trỏ sang site khác.

Chính sách spam của Google mô tả kiểu thứ hai là thao túng liên kết, bao gồm cả việc trao đổi liên kết quá mức và mạng lưới trang dựng để tạo liên kết. Có chung chủ không phải là tội, nhưng có chung chủ khiến dấu hiệu mạng lưới hiện ra rõ hơn. Phần dưới đưa ra một phép thử đơn giản, bảng dấu hiệu, những chỗ đặt liên kết chéo chấp nhận được, quy trình rà soát định kỳ và cách xử lý khi hệ đã lỡ đi quá đà.

Phép thử người đọc

Câu hỏi đơn giản nhất để xét một liên kết chéo: nếu máy tìm kiếm không tồn tại, mình có đặt liên kết này không? Nếu câu trả lời là có, vì người đọc bài về ăn dặm thường hỏi tiếp về dị ứng thực phẩm và site anh em có bài tốt nhất về việc đó, thì liên kết đang phục vụ người đọc. Nếu câu trả lời là không, liên kết chỉ ở đó để chuyển uy tín, thì nó là liên kết cho máy.

Phép thử thứ hai: người đọc có bất ngờ khi bấm vào không. Một liên kết ghi rõ "bài chi tiết về dị ứng thực phẩm ở trẻ trên site dinh dưỡng của cùng nhà xuất bản" không làm ai bất ngờ. Một chữ neo "thực phẩm cho bé" dẫn sang một site khác, giao diện khác, không nói trước, khiến người đọc mất phương hướng và không còn tin các liên kết khác trên trang.

Phép thử thứ ba dành cho người giữ danh mục: nếu đếm toàn bộ liên kết từ site A sang site B trong một tháng, con số đó có giải thích được bằng nhu cầu của người đọc không. Vài liên kết trong vài bài liên quan là bình thường. Hàng trăm liên kết, mỗi bài một liên kết, cùng một chữ neo là không bình thường, dù từng liên kết riêng lẻ trông vô hại.

Bảng dấu hiệu: liên kết vì người đọc và liên kết kiểu mạng lưới

Không dấu hiệu đơn lẻ nào đủ để kết luận. Nhìn cả bảng: một hệ có nhiều dấu hiệu ở cột phải là hệ đang trông như mạng lưới, bất kể ý định ban đầu.

Khía cạnhVì người đọcKiểu mạng lưới
Vị tríTrong thân bài, đúng đoạn nói về câu hỏi liên quanChân trang, thanh bên, lặp trên mọi trang
Chữ neoMô tả nội dung bài đích, đọc tự nhiên trong câuKhớp nguyên cụm từ khoá thương mại, lặp giống nhau
Số lượngÍt, tỷ lệ với số bài thật sự liên quanĐều đặn mỗi bài một hai liên kết sang site khác
HướngTheo nhu cầu, có thể một chiềuTrỏ vòng: A sang B, B sang C, C về A
Site đíchSite có nội dung sâu, sống độc lậpSite đích hoặc site nguồn tồn tại chủ yếu để liên kết
Công khaiQuan hệ cùng chủ được nói rõQuan hệ bị che, thông tin chủ sở hữu bị giấu
Thời điểmThêm khi viết bài hoặc cập nhật bàiThêm hàng loạt trong một đợt để đẩy một site mới

Một hàng cần nói thêm là hàng "công khai". Bài này không hướng dẫn cách giấu quan hệ giữa các site; ngược lại, nhà xuất bản nên công khai quan hệ. Một hệ phải giấu chủ sở hữu mới dám đặt liên kết thì chính việc phải giấu đã là câu trả lời về bản chất của liên kết đó.

Tình huống: site nấu ăn cho trẻ và site dinh dưỡng

Một nhà xuất bản giữ một site công thức món ăn cho trẻ nhỏ và một site về dinh dưỡng theo độ tuổi. Biên tập viên site nấu ăn đề xuất thêm vào cuối mọi công thức một dòng "tìm hiểu thêm về dinh dưỡng cho bé" trỏ sang trang chủ site dinh dưỡng. Ba trăm công thức, ba trăm liên kết, cùng một chữ neo, cùng một đích.

Phản biện của người giữ danh mục: người đọc đang nấu cháo bí đỏ cho con không cần trang chủ của một site dinh dưỡng. Họ có thể cần biết bí đỏ cho trẻ mấy tháng tuổi là hợp, hoặc cần bao nhiêu dầu ăn trong một bữa. Nếu site dinh dưỡng có bài đúng câu hỏi đó, liên kết tới bài đó ở đúng đoạn công thức nhắc tới tuổi ăn dặm thì có ích. Một dòng giống nhau ở ba trăm trang thì không có ích cho ai, và trông đúng như một mẫu liên kết hàng loạt.

Kết quả: nhóm bỏ dòng chân công thức, thay bằng việc biên tập viên site nấu ăn đọc lại các công thức có nhiều người đọc nhất và chỉ đặt liên kết khi có câu hỏi dinh dưỡng cụ thể mà công thức không trả lời được. Số liên kết chéo giảm xuống vài chục, mỗi cái có chữ neo khác nhau mô tả đúng bài đích. Người đọc bấm vào nhiều hơn vì liên kết xuất hiện đúng lúc họ thắc mắc.

Những chỗ đặt liên kết chéo chấp nhận được

Các vị trí dưới đây thường đi qua được phép thử người đọc, miễn giữ số lượng vừa phải:

  • Trong thân bài, khi site kia có bài trả lời câu hỏi kế tiếp mà site này không nên viết vì nằm ngoài chuyên đề.
  • Trang giới thiệu của mỗi site, ở đoạn nói về nhà xuất bản và các site cùng hệ, dùng tên thương hiệu làm chữ neo.
  • Trang của thương hiệu mẹ liệt kê toàn bộ site con, mỗi site một câu mô tả.
  • Bài tổng quan có chủ đích, ví dụ một bài hướng dẫn chuẩn bị cho con vào lớp một dẫn sang ba bài chuyên sâu ở ba site khác nhau, mỗi liên kết được giải thích.
  • Chân trang chỉ một dòng chữ nêu tên thương hiệu mẹ, không nhất thiết phải là liên kết, và tuyệt đối không phải danh sách liên kết tới mọi site con với chữ neo là từ khoá. Nhiều nhà xuất bản chọn cho liên kết đi một chiều từ trang mẹ xuống các site con, còn site con chỉ nhắc tên mẹ bằng chữ.

Với những liên kết mang tính trả tiền hay trao đổi giữa các bên khác chủ, thuộc tính đánh dấu tài trợ hoặc không theo dõi là chuyện bắt buộc. Với các site cùng chủ, chuyện chính không nằm ở thuộc tính kỹ thuật, mà ở mật độ và mục đích. Gắn thuộc tính không theo dõi lên một mạng liên kết dày đặc không biến nó thành liên kết vì người đọc.

Chữ neo và mật độ

Chữ neo mô tả bài đích, không mô tả từ khoá. Chữ neo tốt cho người đọc biết họ sẽ đọc gì khi bấm: "cách đọc nhãn dinh dưỡng trên hộp sữa công thức". Chữ neo kiểu mạng lưới là cụm từ khoá trần: "sữa công thức tốt nhất". Nếu chữ neo của mọi liên kết chéo trong hệ đều là cụm từ khoá thương mại, đó là dấu hiệu dễ thấy nhất.

Đa dạng là hệ quả, không phải mục tiêu. Có lời khuyên là "phân bổ chữ neo cho tự nhiên". Khi liên kết được đặt vì người đọc, chữ neo tự khác nhau vì mỗi câu văn khác nhau. Cố tình xoay vòng chữ neo theo tỷ lệ là đang làm mạng lưới cho khéo hơn, không phải làm ngược lại.

Mật độ tính theo cặp site. Đếm liên kết theo từng cặp site trong một khoảng thời gian. Cặp nào có số liên kết tăng đột ngột hoặc vượt xa các cặp khác là cặp cần đọc lại, dù từng liên kết trông hợp lý.

Một chiều là bình thường. Không cần trả lễ. Site A dẫn sang site B vì B có bài tốt không có nghĩa B phải dẫn lại A. Liên kết hai chiều có hệ thống giữa mọi cặp site là dấu hiệu trao đổi liên kết.

Quy trình rà soát liên kết chéo định kỳ

Rà soát mỗi quý một lần, hoặc ngay sau mỗi đợt thay đổi giao diện vì giao diện mới hay mang theo liên kết ở chân trang và thanh bên mà không ai để ý.

  1. Thu thập danh sách mọi liên kết từ mỗi site trỏ sang các site khác trong hệ, kèm trang nguồn, trang đích, chữ neo, vị trí trên trang.
  2. Lập bảng tổng theo cặp site: bao nhiêu liên kết, bao nhiêu nằm ngoài thân bài, bao nhiêu chữ neo trùng nhau.
  3. Gỡ ngay mọi liên kết chéo nằm ở thành phần lặp trên mọi trang như chân trang, thanh bên, trừ dòng tên thương hiệu mẹ.
  4. Với liên kết trong thân bài, đọc mẫu ngẫu nhiên vài chục cái, áp phép thử người đọc. Liên kết không qua được thì gỡ hoặc đổi sang bài đích đúng hơn.
  5. Ghi kết quả và mật độ mỗi cặp vào sổ danh mục để lần sau so sánh.

Điểm dừng: nếu một cặp site có hơn phân nửa liên kết không qua được phép thử, dừng việc đọc từng cái và xem lại cách làm của biên tập viên site nguồn. Vấn đề khi đó nằm ở thói quen, không ở từng liên kết.

Nếu hệ đã lỡ thành mạng lưới

Nhiều nhà xuất bản thừa hưởng một hệ site từ giai đoạn trước, khi việc trỏ liên kết qua lại được coi là cách làm bình thường. Cách xử lý đúng là gỡ, không phải giấu. Gỡ các khối liên kết lặp, gỡ chữ neo khớp từ khoá, giữ lại những liên kết qua được phép thử người đọc, và công khai quan hệ giữa các site trên trang giới thiệu.

Nếu một site đã nhận thông báo xử lý thủ công về liên kết không tự nhiên trong công cụ quản trị tìm kiếm, quy trình là sửa xong, ghi lại những gì đã gỡ, rồi gửi yêu cầu xem xét lại kèm mô tả trung thực. Không có cách tắt nào đáng tin hơn việc thật sự gỡ.

Điều nên tránh là chuyển sang những cách che giấu như tách chủ sở hữu trên giấy, dùng thông tin đăng ký khác nhau, hay đổi hạ tầng để các site trông như không liên quan. Đó là làm một mạng lưới tinh vi hơn, rủi ro cao hơn, và đi ngược nguyên tắc minh bạch mà một nhà xuất bản muốn người đọc tin phải giữ.

Sau khi gỡ, nên đặt một luật nội bộ để không quay lại vết cũ: mọi liên kết sang site khác trong hệ phải do biên tập viên đặt tay trong thân bài, không có khối liên kết tự động sinh theo từ khoá, không có tiện ích chèn liên kết hàng loạt. Luật này nghe cứng, nhưng nó loại bỏ đúng nguồn gốc của phần lớn mạng lưới vô tình: một tiện ích được bật lên để tiết kiệm công, rồi chạy âm thầm trên hàng nghìn trang.

Hỏi đáp

Liên kết giữa các site cùng chủ có bị Google phạt tự động không?

Không phải mọi liên kết giữa các site cùng chủ đều bị coi là vi phạm. Chính sách spam của Google nhắm vào liên kết nhằm thao túng thứ hạng. Vài liên kết trong thân bài, đúng ngữ cảnh, phục vụ người đọc là chuyện bình thường của một nhà xuất bản có nhiều site.

Có nên gắn thuộc tính không theo dõi cho mọi liên kết sang site anh em?

Không bắt buộc với liên kết biên tập tự nhiên giữa các site cùng chủ. Thuộc tính đó hữu ích khi nhà xuất bản không muốn bảo chứng cho trang đích, hoặc với liên kết có yếu tố trả tiền. Gắn hàng loạt để hợp thức hoá một mạng liên kết dày đặc không giải quyết vấn đề về mật độ và mục đích.

Dùng chung mã nguồn, máy chủ cho nhiều site có bị coi là mạng lưới không?

Dùng chung hạ tầng là chuyện bình thường của mọi nhà xuất bản nhiều site. Thứ khiến hệ bị coi là mạng lưới là cách liên kết và chất lượng nội dung, không phải việc chung máy chủ. Vì vậy không có lý do gì để tách hạ tầng chỉ nhằm che quan hệ.

Một site mới có nên được các site cũ trong hệ liên kết tới để có người đọc ban đầu không?

Giới thiệu site mới trên trang mẹ và bản tin của nhà xuất bản là hợp lý. Đặt hàng loạt liên kết từ các site cũ tới site mới trong một đợt là mẫu hình đẩy liên kết dễ nhận ra. Liên kết từ các site cũ nên đến dần, ở những bài có lý do thật để dẫn sang.

Bao nhiêu liên kết chéo trong một bài là nhiều?

Không có con số chuẩn. Phần lớn bài kiến thức không cần liên kết nào sang site khác, một số bài cần một hai liên kết. Bài nào có nhiều liên kết chéo hơn liên kết nội bộ trong chính site thường là bài đang làm việc cho hệ thay vì cho người đọc.

Có nên gộp các site nhỏ thay vì giữ liên kết qua lại giữa chúng?

Nếu các site nhỏ cần liên kết qua lại liên tục để người đọc tìm được thứ mình cần, đó là dấu hiệu chúng đang là một chuyên đề bị chia nhỏ. Gộp thường giúp người đọc hơn và bỏ luôn nhu cầu liên kết chéo dày đặc.

  • liên kết giữa các site
  • site cùng chủ
  • mạng lưới liên kết
  • pbn
  • chính sách spam google
  • thao túng liên kết
  • văn bản neo
  • liên kết chéo
  • danh mục thương hiệu
  • liên kết vì người đọc