Zero and Seven · Hệ thương hiệu nội dung số

Chồng chủ đề giữa các site anh em: nhận diện bài tranh nhau và cách chia lại

Hai site cùng chủ viết cùng một câu hỏi cho cùng người đọc: ba mức chồng chủ đề, cách quét cả danh mục, quy tắc chủ sở hữu chủ đề và bốn cách chia lại.

Quản trị danh mục thương hiệuĐăng 8 phút đọcNhóm biên tập 0n7

Chồng chủ đề giữa các site anh em là khi hai site trong cùng một danh mục cùng trả lời một câu hỏi cho cùng một nhóm người đọc. Nhận diện bằng cách đặt tiêu đề và câu hỏi chính của mọi bài trong mọi site vào một bảng chung rồi tìm các cặp trùng ý định, không chỉ trùng chữ. Chia lại bằng cách gán mỗi câu hỏi cho đúng một site làm chủ; site còn lại hoặc đổi sang góc khác phục vụ người đọc của nó, hoặc gộp bài về site chủ và chuyển hướng, hoặc bỏ bài.

Chồng chủ đề khác với trùng văn bản. Hai bài có thể không trùng câu nào mà vẫn tranh nhau cùng một người đọc. Nó cũng không phải chuyện kỹ thuật giải quyết bằng thẻ khai báo bản gốc. Đây là quyết định ở cấp danh mục: site nào sở hữu câu hỏi nào. Phần dưới đi qua ba mức chồng, cách quét, quy tắc chọn site chủ, bốn cách chia lại và những lần "sửa" làm mọi việc tệ hơn.

Ba mức chồng: cùng chữ, cùng câu hỏi, cùng người đọc

Cùng chữ. Hai tiêu đề có chung cụm từ khoá nhưng phục vụ hai nhu cầu khác nhau. Bài "lãi suất tiết kiệm" trên site tài chính gia đình và bài "lãi suất tiết kiệm bị ảnh hưởng thế nào khi lạm phát" trên site kinh tế vĩ mô dùng chung chữ, nhưng một bên giúp chọn nơi gửi tiền, một bên giải thích cơ chế. Mức này thường không cần xử lý, chỉ cần tiêu đề nói rõ góc.

Cùng câu hỏi. Hai bài trả lời đúng một câu hỏi, nhưng cho hai nhóm người đọc khác nhau. Ví dụ "cách đọc hợp đồng thuê nhà" trên site cho sinh viên và trên site cho chủ nhà cho thuê. Câu hỏi giống, người hỏi khác, nội dung đúng ra phải khác. Mức này xử lý bằng cách làm rõ góc trong tiêu đề và mở bài.

Cùng người đọc. Hai bài trả lời cùng câu hỏi cho cùng một người. Đây là chồng thật. Người đọc tìm thấy cả hai, đọc một rồi gặp lại bài kia ở site khác với lời khuyên hơi lệch, và bắt đầu nghi cả hai. Máy tìm kiếm cũng phải chọn một trong hai, và thường không chọn bài mình mong. Đây là mức phải chia lại.

Tình huống: hai site cùng viết "cách tính lãi kép"

Một nhà xuất bản số giữ một site về tiết kiệm cho gia đình trẻ và một site về đầu tư cá nhân cho người mới. Cả hai đều có bài "cách tính lãi kép". Bài trên site tiết kiệm có ví dụ gửi tiền định kỳ hằng tháng cho quỹ học của con. Bài trên site đầu tư có công thức tổng quát, ví dụ về quỹ mở và lợi suất trung bình nhiều năm.

Thoạt nhìn đây là mức cùng câu hỏi, người đọc khác. Nhưng khi xem truy vấn đưa người đọc tới hai bài trong công cụ quản trị tìm kiếm, nhóm thấy phần lớn người tới cả hai bài đều gõ những câu như "công thức lãi kép" hay "tính lãi kép online". Họ không phân biệt mình là phụ huynh tiết kiệm hay nhà đầu tư mới. Với người tìm, đây là cùng một câu hỏi của cùng một người: chồng thật.

Cách chia hợp lý là để site đầu tư làm chủ câu hỏi chung "cách tính lãi kép", vì công thức tổng quát là kiến thức nền của chuyên đề đó. Site tiết kiệm đổi bài của mình thành "gửi tiết kiệm định kỳ cho quỹ học của con: tính trước số tiền sau 10 năm", một bài chỉ site tiết kiệm có lý do viết, và trong thân bài dẫn sang bài công thức khi người đọc muốn hiểu sâu. Hai bài thôi tranh nhau, mỗi bài phục vụ đúng người đọc của site mình.

Cách quét chồng chủ đề trong cả danh mục

Quét một lần cho cả danh mục tốn một đến hai ngày với hệ vài chục site, sau đó chỉ cần quét phần bài mới mỗi tháng. Quy trình dưới đây không cần công cụ trả phí.

  1. Xuất danh sách tiêu đề, đường dẫn và chuyên mục của mọi bài trên mọi site vào một bảng tính, thêm cột tên site.
  2. Thêm một cột tiêu đề đã chuẩn hoá: viết thường, bỏ dấu, bỏ phần sau dấu hai chấm. Phần trước dấu hai chấm thường là cụm từ khoá chính.
  3. Sắp xếp theo cột chuẩn hoá. Các cặp tiêu đề đứng cạnh nhau mà thuộc hai site khác nhau là danh sách nghi vấn đầu tiên.
  4. Tìm thêm các cặp không trùng chữ nhưng trùng ý bằng cách lọc theo vài từ gốc của mỗi chuyên đề, ví dụ "vay", "lãi", "hợp đồng", rồi đọc lướt.
  5. Với mỗi cặp nghi vấn, mở công cụ quản trị tìm kiếm của hai site, so danh sách truy vấn đưa người đọc tới hai bài. Truy vấn trùng nhiều là dấu hiệu chồng thật.
  6. Đọc hai bài cạnh nhau và ghi mức chồng vào bảng: cùng chữ, cùng câu hỏi, hay cùng người đọc. Chỉ những cặp ở mức cuối mới chuyển sang bước chia lại.

Điểm dừng hợp lý: nếu lần quét đầu ra hơn vài chục cặp chồng thật, đừng xử lý hết một lúc. Chọn mười cặp có nhiều người đọc nhất, xử lý xong, xem kết quả sau một hai tháng rồi mới làm tiếp. Sửa hàng loạt cùng lúc khiến không biết thay đổi nào có tác dụng.

Quy tắc chủ sở hữu chủ đề

Chia lại chỉ bền khi có một quy tắc: mỗi câu hỏi của người đọc có đúng một site làm chủ, và quyền đó được ghi vào sổ đề chung. Site khác vẫn được nhắc tới câu hỏi đó trong bài của mình, nhưng không viết một bài nhắm thẳng vào nó.

Khi hai site cùng muốn làm chủ, ba tiêu chí theo thứ tự sau giúp phân xử. Thứ nhất, câu hỏi gần lời hứa của site nào hơn: đọc câu mô tả chuyên đề của hai site và hỏi người đọc quen của site nào sẽ ngạc nhiên nếu không tìm thấy bài này. Thứ hai, bài của site nào tốt hơn hiện tại, tính bằng độ đúng, độ sâu, độ mới, không tính bằng lượt xem. Thứ ba, site nào có người đủ chuyên môn để giữ bài đó đúng trong nhiều năm.

Lượt xem hiện tại cố ý được đặt ngoài danh sách. Bài đang nhiều lượt xem thường là bài ra đời trước hoặc nằm trên site có tuổi đời lâu hơn, không phải bài hợp chỗ hơn. Nếu chọn site chủ theo lượt xem, danh mục sẽ dần dồn mọi đề tài về site lớn nhất, và các site nhỏ mất dần lý do tồn tại.

Quyết định nên được ghi kèm lý do trong sổ đề, ví dụ "lãi kép, công thức chung: site đầu tư làm chủ, lý do kiến thức nền của chuyên đề; site tiết kiệm viết góc quỹ học cho con". Một dòng như vậy giúp người viết mới không vô tình viết lại bài đã bị chia.

Bốn cách chia lại và khi nào dùng

Sau khi chọn site chủ, bài còn lại trên site kia có bốn số phận. Không có cách nào đúng cho mọi cặp; bảng dưới gợi ý khi nào dùng cách nào.

CáchKhi nào dùngViệc cụ thểRủi ro cần canh
Đổi gócSite kia có người đọc riêng với nhu cầu khácViết lại tiêu đề, mở bài, ví dụ, phần lớn thân bài cho đúng người đọc của siteChỉ đổi tiêu đề mà giữ thân bài là chưa đổi góc
Gộp về site chủBài kia có ý hay mà bài chủ thiếuĐưa phần hay vào bài chủ, chuyển hướng vĩnh viễn bài kia sang bài chủChuyển hướng qua hai site khác thương hiệu có thể làm người đọc bất ngờ
Chia tầngMột bên cơ bản, một bên chuyên sâu là hợp lýBài cơ bản ở site phổ thông, bài nâng cao ở site chuyên sâu, mỗi bài nói rõ tầng của mìnhRanh giới tầng mờ thì vẫn tranh nhau
BỏBài yếu, ít người đọc, không có ý riêngGỡ bài, trả mã không còn tồn tại hoặc chuyển hướng nếu có bài phù hợpGỡ bài đang có người đọc mà không chuyển hướng

Cách được dùng nhiều nhất trong thực tế là đổi góc, vì nó giữ được công sức đã bỏ ra và làm mỗi site rõ nét hơn. Gộp qua hai thương hiệu khác nhau nên dùng thận trọng: người đọc đang ở site này bấm vào và bất ngờ thấy mình ở site khác. Nếu gộp, nên để lại ở site cũ một bài ngắn theo góc riêng có dẫn sang, thay vì chuyển hướng trần.

Phòng từ đầu: sổ đề chung và luật đặt đề

Quét và chia lại tốn công. Rẻ hơn nhiều là ngăn chồng chủ đề trước khi bài được viết:

  • Mọi site dùng chung một sổ đề, mỗi đề có cột site chủ, trạng thái dự kiến, đang viết, đã đăng.
  • Trước khi giao đề, người giao tìm trong sổ chung theo cụm từ đầu tiêu đề và vài từ gốc. Có trùng thì phải ghi rõ góc khác ở đâu, hoặc bỏ đề.
  • Ranh giới "không viết" của từng site được đặt ngay trên đầu sổ đề của site đó để người giao đề nhìn thấy mỗi lần.
  • Đề nằm ở vùng giáp ranh giữa hai site được chuyển cho người giữ danh mục quyết, không để biên tập viên từng site tự quyết.
  • Mỗi quý, sổ đề được đối chiếu với kho bài thực tế để bắt những bài được viết ngoài sổ.

Luật cuối cùng là luật hay bị lờ đi nhất: luôn có bài được viết ngoài quy trình, do người viết nhiệt tình hoặc do yêu cầu gấp. Không bắt được chúng theo quý thì sau một năm sổ đề chỉ còn là một danh sách mong ước.

Một chi tiết nhỏ giúp sổ đề sống lâu: cho phép ghi đề ở trạng thái "giữ chỗ" nhưng có hạn. Site nào giữ chỗ một đề quá ba tháng mà chưa viết thì đề trở về trạng thái tự do. Không có hạn này, các site sẽ giữ chỗ hàng loạt đề hấp dẫn để chặn site khác, và sổ đề biến thành chỗ tranh giành thay vì chỗ phân công.

Những lần chia lại làm hỏng thêm

Đổi tiêu đề mà giữ nguyên thân bài. Máy tìm kiếm và người đọc đều đánh giá cả bài, không chỉ tiêu đề. Bài mang tiêu đề mới nhưng nội dung vẫn trả lời câu hỏi cũ thì vẫn tranh nhau, chỉ là khó phát hiện hơn.

Gỡ bài đang có người đọc mà không chuyển hướng. Người đọc từ liên kết cũ, dấu trang, bản tin gặp trang báo lỗi. Bài có người đọc thì luôn cần một đích chuyển hướng hợp lý, hoặc một bài thay thế.

Chia theo từ khoá thay vì theo người đọc. Chia kiểu "site A lấy mọi từ có chữ vay, site B lấy mọi từ có chữ lãi" tạo ra ranh giới máy móc, cắt đôi những câu hỏi tự nhiên của một người đọc.

Liên kết qua lại để "giữ cả hai". Đặt liên kết hai chiều giữa hai bài chồng nhau với hy vọng cả hai cùng lên không giải quyết gì cho người đọc, chỉ thêm một vòng liên kết giữa hai site cùng chủ.

Chia lại xong không ghi vào sổ. Sáu tháng sau một người viết mới viết lại đúng bài đã bị gộp, và vòng chồng chủ đề bắt đầu lại.

Hỏi đáp

Hai site anh em cùng xuất hiện trên trang kết quả cho một truy vấn có phải là xấu không?

Không hẳn. Nếu mỗi bài phục vụ một nhu cầu khác nhau và người đọc chọn đúng bài mình cần, đó là hai lựa chọn có ích. Vấn đề chỉ xuất hiện khi hai bài gần như thay thế được cho nhau, khiến người đọc phải đọc cả hai mới biết bài nào đáng tin.

Thẻ khai báo bản gốc giữa hai site có giải quyết được chồng chủ đề không?

Thẻ khai báo bản gốc dùng cho nội dung trùng gần như y nguyên, ví dụ khi đăng lại cùng một bài. Với hai bài khác chữ nhưng cùng câu hỏi, nó không phải công cụ phù hợp. Chồng chủ đề cần quyết định biên tập: site nào làm chủ, site kia viết góc gì.

Có nên gộp hai site nếu chúng chồng chủ đề quá nhiều?

Nếu phần lớn kho bài của hai site chồng nhau ở mức cùng người đọc, gộp hai site thường hợp lý hơn chia lại từng cặp. Dấu hiệu là khi viết câu mô tả chuyên đề cho hai site, hai câu gần như giống nhau. Khi đó hai site đang là một chuyên đề bị chia đôi.

Người viết làm cho nhiều site có hay gây chồng chủ đề không?

Có, vì người viết quen một mảng thường đem mảng đó sang mọi site mình viết. Cách giảm là để người viết đọc hồ sơ và ranh giới của site trước mỗi đợt giao đề, và để người giao đề, chứ không phải người viết, tra sổ đề chung.

Sau khi chia lại thì bao lâu mới thấy kết quả?

Thường cần vài tuần tới vài tháng để máy tìm kiếm thu thập lại các trang đã sửa và chuyển hướng. Nên ghi ngày sửa vào sổ và so số liệu của từng cặp bài trước và sau khoảng hai tháng, thay vì kết luận sau vài ngày.

Có cần chia lại những bài rất ít người đọc không?

Nếu cả hai bài đều ít người đọc, ưu tiên thấp. Nhưng nên ghi vào sổ đề site chủ để ngăn bài thứ ba ra đời. Với bài yếu, không có ý riêng, cách gọn nhất thường là gộp phần hữu ích vào bài chủ và bỏ bài kia.

  • chồng chủ đề
  • site anh em
  • bài tranh nhau
  • chia chủ đề giữa các site
  • danh mục thương hiệu
  • ranh giới chuyên đề
  • gộp bài
  • chủ sở hữu chủ đề
  • quản lý nhiều website
  • sổ đề