Máy chủ dùng chung nhiều site: hàng xóm ồn, chia tài nguyên và khoanh vùng sự cố
Vận hành hàng chục site trên một máy chủ chung: nhận diện hàng xóm ồn, chia tài nguyên theo site, tách thư mục tạm và lịch chạy, đo để biết chậm do mình hay do máy.
Chạy nhiều site trên một máy chủ chung tiết kiệm chi phí và công quản trị, nhưng mọi site chia nhau cùng bộ xử lý, bộ nhớ, đĩa và dịch vụ cơ sở dữ liệu. Vì vậy một site ồn có thể làm chậm tất cả, và một thao tác trên dịch vụ chung chạm vào mọi site. Vận hành tốt máy chung gồm ba việc: chia tài nguyên theo site để một site không ăn hết, tách những thứ dễ đụng nhau (thư mục tạm, lịch chạy, đệm), và đo đúng cách để biết site chậm vì chính nó hay vì hàng xóm.
Máy chung ở đây có thể là một máy của chính nhóm chạy hàng chục site, hoặc một máy có nhiều tài khoản mà site của bạn chỉ là một phần. Ở cả hai trường hợp, câu hỏi khi có sự cố luôn bắt đầu giống nhau: chậm là một site hay cả máy, và từ lúc nào.
Hàng xóm ồn trông như thế nào
Hàng xóm ồn là site hoặc tài khoản dùng tài nguyên chung nhiều bất thường. Trên máy chạy site nội dung, nguyên nhân phổ biến nhất không phải người đọc tăng đột ngột mà là bot. Một tình huống hay gặp: một site dựng bằng hệ quản trị nội dung phổ biến bị bot dò mật khẩu nhắm vào điểm cuối giao tiếp từ xa. Mỗi yêu cầu phải dựng cả ứng dụng, tốn gần một giây xử lý, và một số điểm cuối cho phép thử hàng trăm mật khẩu trong một yêu cầu. Khi đọc nhật ký truy cập, đường dẫn đó có thể chiếm một phần rất lớn tổng lượt gọi của site, trong khi chủ site không hề biết.
Nguồn ồn thứ hai là tác vụ định kỳ của chính hệ quản trị nội dung chạy theo mỗi lượt tải trang. Site bị bot quét nhiều thì tác vụ định kỳ cũng chạy nhiều theo, tải chồng lên tải. Nguồn thứ ba là truy vấn cơ sở dữ liệu nặng, ví dụ trang tìm kiếm không giới hạn hoặc trang thống kê tính lại mọi thứ mỗi lần mở.
Dấu hiệu chung là tải hệ thống của máy tăng, dịch vụ cơ sở dữ liệu chiếm nhiều xử lý, và mọi site trên máy cùng chậm thêm một khoảng gần như giống nhau. Nhìn danh sách tiến trình theo mức dùng xử lý, gom theo tài khoản hoặc theo nhóm tiến trình của từng site, thường chỉ ra ngay ai là hàng xóm ồn. Nhóm tiến trình riêng cho từng site là điều kiện để làm được phép gom này; nếu mọi site chạy chung một nhóm tiến trình, việc khoanh vùng khó hơn nhiều.
Chậm do mình hay do hàng xóm: đo đúng cách
Câu hỏi đầu tiên sau mỗi lần đẩy mã là "có phải thay đổi vừa rồi làm site chậm không". Nếu chỉ đo thời gian tổng từ lúc gọi tới lúc nhận trang, câu trả lời dễ sai, vì thời gian đó gồm cả thời gian chờ tài nguyên chung. Một máy đang bị hàng xóm ăn hết xử lý làm mọi trang chậm thêm, dù mã của bạn không đổi gì.
Cách phân biệt chắc chắn là đo thời gian xử lý của chính mã, bên trong ứng dụng hoặc bằng cách chạy đoạn mã đó từ dòng lệnh trên cùng máy, rồi so với thời gian tổng. Nếu thời gian xử lý mã không đổi mà thời gian tổng tăng, nguyên nhân nằm ngoài mã. Nếu thời gian xử lý mã tăng, thay đổi của bạn mới là thủ phạm. Kèm theo, luôn ghi tải hệ thống của máy tại thời điểm đo. Hai số đo trước và sau khi đẩy mà chụp ở hai mức tải khác nhau thì không so được.
Khi đo hiệu năng bằng công cụ dòng lệnh, nhớ yêu cầu bản nén như trình duyệt vẫn làm. Không có tiêu đề đó, máy chủ gửi trang không nén lớn hơn nhiều lần, và số đo phản ánh tốc độ mạng của máy đo chứ không phản ánh trải nghiệm người đọc.
Những thứ dùng chung và cách tách
Trên máy chung, có những tài nguyên mặc định dùng chung mà người dựng site không để ý. Bảng sau liệt kê những thứ hay gây đụng độ và cách tách thường dùng.
| Thứ dùng chung | Đụng độ kiểu gì | Cách tách |
|---|---|---|
| Tiến trình chạy mã | Một site dùng hết số tiến trình, site khác phải chờ | Mỗi site hoặc mỗi tài khoản một nhóm tiến trình riêng, có trần số lượng |
| Thư mục tạm | Hai site ghi tệp đệm trùng tên, đè nhau | Thư mục đệm riêng cho từng site ngoài thư mục tạm, tên tệp có mã site |
| Dịch vụ cơ sở dữ liệu | Truy vấn nặng của một site khoá bảng, làm chậm truy vấn site khác | Giới hạn thời gian truy vấn, ghi nhật ký truy vấn chậm theo tài khoản |
| Lịch chạy tự động | Mọi site chạy sao lưu, dọn đệm cùng một phút | Rải giờ theo site, hoặc một bộ điều phối chạy tuần tự |
| Khởi động lại dịch vụ | Một người khởi động lại làm mọi site mất đệm mã | Chỉ khởi động lại khi đổi cấu hình; mọi lần ghi vào nhật ký |
| Đĩa | Nhật ký của một site phình to làm đầy đĩa của cả máy | Xoay vòng nhật ký, cảnh báo dung lượng theo thư mục |
Dòng thứ năm là dòng hay bị coi nhẹ nhất. Trên máy riêng của một site, khởi động lại dịch vụ chạy mã sau khi đẩy là thói quen vô hại. Trên máy chung, nó làm cả máy biên dịch lại mã của mọi site cùng lúc, và nếu nhiều người làm theo cùng nghi thức mỗi ngày, máy sẽ có những cơn chậm vài chục giây không ai giải thích được. Khi cần khởi động lại thật sự, cấu hình cho dịch vụ chờ các yêu cầu đang chạy hoàn tất trong một khoảng ngắn thay vì cắt ngang.
Khoanh vùng khi cả máy chậm
Khi nhiều site cùng chậm, thứ tự dưới đây giúp tìm nguyên nhân trong vài phút thay vì đoán.
- Xem tải hệ thống và danh sách tiến trình theo mức dùng xử lý. Ghi lại ngay, vì tình trạng có thể tự hết trước khi bạn kịp phân tích.
- Gom tiến trình theo tài khoản hoặc theo site. Nếu một nhóm chiếm phần lớn, đó là ứng viên số một.
- Mở nhật ký truy cập của site đó trong khoảng thời gian vừa rồi, đếm lượt gọi theo đường dẫn và theo nguồn. Bot thường lộ ra qua một đường dẫn bị gọi dồn dập từ một dải địa chỉ.
- Xem nhật ký truy vấn chậm của cơ sở dữ liệu trong cùng khoảng.
- Nếu không có nhóm nào nổi bật, xem lịch chạy tự động: có tác vụ nào chạy đúng giờ máy bắt đầu chậm không.
- Xử lý tạm thời để giảm tải (chặn đường dẫn bị tấn công, tạm dừng tác vụ nặng), rồi mới tìm cách sửa lâu dài.
Nhật ký truy cập của nhiều hệ chỉ còn bản nén sau khi xoay vòng. Đọc thẳng bản nén ra màn hình là đủ, không cần giải nén ra đĩa, nhất là khi đĩa đang đầy.
Chặn hàng xóm ồn mà không làm hỏng việc
Chặn đường dẫn không dùng tới. Nếu site không dùng điểm cuối giao tiếp từ xa, chặn ở tầng máy chủ web để yêu cầu bị từ chối trước khi chạm ứng dụng. Trước khi chặn, hỏi chủ site có dùng ứng dụng đăng bài trên điện thoại hay công cụ đồng bộ nào cần đường đó không. Đặt dấu đánh dấu rõ ràng trong cấu hình để người sau biết gỡ ở đâu.
Chuyển tác vụ định kỳ khỏi lượt tải trang. Tắt cơ chế chạy theo lượt tải và đặt lịch chạy thật mỗi mười lăm phút. Tác vụ vẫn chạy đủ, nhưng không còn nhân lên theo lượng bot.
Giới hạn tần suất theo nguồn. Trang đăng nhập và trang tìm kiếm nên có giới hạn số lần gọi mỗi phút từ cùng một địa chỉ. Người đọc thật hiếm khi chạm ngưỡng hợp lý.
Đặt trần cho từng site. Mỗi site một trần số tiến trình chạy mã. Site bị tấn công sẽ chậm, nhưng chỉ nó chậm, không kéo cả máy theo.
Báo cho chủ site. Nếu site ồn không phải của bạn hoặc do người khác phụ trách, gửi kết quả đếm từ nhật ký. Con số cụ thể thuyết phục hơn mọi lời giải thích.
Rải lịch chạy tự động cho cả máy
Lịch chạy tự động là nơi các site trên máy chung đụng nhau theo cách khó thấy nhất, vì mỗi site được cấu hình riêng bởi người khác nhau vào lúc khác nhau, và ai cũng chọn những giờ tròn. Ví dụ giả định: ba mươi site, mỗi site có lệnh sao lưu lúc ba giờ sáng, lệnh dựng lại sơ đồ trang lúc ba giờ, lệnh dọn đệm mỗi giờ đúng phút không. Đúng ba giờ, chín mươi tác vụ khởi động cùng lúc trên một máy, và nếu có người đọc ở múi giờ khác thì họ gặp đúng cơn chậm đó mỗi đêm.
Cách sửa không khó: lập một bảng duy nhất cho mọi tác vụ định kỳ của cả máy, mỗi dòng ghi site, tác vụ, giờ chạy, thời gian chạy trung bình. Nhìn bảng sẽ thấy ngay chỗ dồn. Sau đó rải giờ theo site, ví dụ site thứ nhất phút năm, site thứ hai phút mười, hoặc gom các tác vụ cùng loại vào một bộ điều phối chạy tuần tự từng site một.
Một chi tiết hay gặp khác: tác vụ gọi trang qua mạng để kích hoạt việc định kỳ của site, nằm trong lịch của tài khoản quản trị cao nhất vì lịch sử. Tác vụ kiểu này không cần quyền cao. Chuyển nó sang lịch của chính tài khoản site, đánh dấu bằng ghi chú để lần sau nhận ra, và sao lưu lịch cũ trước khi ghi đè. Như vậy người lo site tự sửa được lịch của mình, kể cả khi cần đổi khoá gọi, mà không phải đi xin quyền cao nhất. Lịch cũ ở tài khoản quản trị cao nhất thì xoá đúng dòng đó, sau khi đã chắc dòng mới chạy.
Khi nào nên rời máy chung
Máy chung không phải trạng thái tạm cần thoát ra bằng mọi giá. Với site kiến thức có lượng đọc vừa phải, chạy chung với vài chục site khác trên một máy được cấu hình cẩn thận là cách vận hành hợp lý và rẻ. Câu hỏi đúng là khi nào cái giá của việc dùng chung vượt quá cái lợi.
Vài dấu hiệu thực tế: một site có nhu cầu khác hẳn phần còn lại, ví dụ cần phần mở rộng hay phiên bản ngôn ngữ mà máy chung không cài được; một site mang phần lớn doanh thu và không chịu được những cơn chậm do hàng xóm; hoặc nhóm đã mất nhiều buổi trong quý để khoanh vùng sự cố do tài nguyên chung. Ngược lại, nếu sự cố đến từ một nguyên nhân sửa được như bot quét điểm cuối không dùng tới, sửa nguyên nhân rẻ hơn nhiều so với chuyển máy.
Khi tách, tách theo nhóm có cùng nhu cầu chứ không mỗi site một máy. Ba máy, mỗi máy một nhóm site cùng kiểu, thường dễ quản hơn ba mươi máy nhỏ, và vẫn giữ được ưu điểm của cấu hình chung trong mỗi nhóm.
Hỏi đáp
Có nên đặt site quan trọng nhất trên máy chung với các site nhỏ?
Có thể, nếu máy có trần tài nguyên cho từng site và site quan trọng có nhóm tiến trình riêng với trần cao hơn. Nếu không chia được tài nguyên, site quan trọng sẽ chịu mọi cơn ồn của site nhỏ, và nên tách ra một máy riêng hoặc một nhóm máy riêng.
Làm sao biết site nào đang dùng nhiều cơ sở dữ liệu nhất?
Bật nhật ký truy vấn chậm với ngưỡng hợp lý và ghi kèm tài khoản kết nối. Mỗi site nên kết nối bằng tài khoản cơ sở dữ liệu riêng, vừa an toàn hơn vừa giúp gom thống kê theo site. Xem danh sách tiến trình của dịch vụ cơ sở dữ liệu lúc đang chậm cũng cho thấy câu truy vấn nào đang chạy.
Chặn bot có làm site mất lượt hiển thị trên máy tìm kiếm không?
Chặn đường dẫn đăng nhập hay điểm cuối giao tiếp từ xa không ảnh hưởng máy tìm kiếm vì chúng không phải trang nội dung. Chặn theo dải địa chỉ thì cần cẩn thận để không chặn nhầm bot của máy tìm kiếm; xác minh bot thật bằng cách tra ngược tên máy trước khi chặn diện rộng.
Thư mục tạm của dịch vụ chạy mã nằm ở đâu?
Tuỳ cấu hình. Một số hệ chạy dịch vụ với thư mục tạm riêng tách khỏi thư mục tạm của hệ điều hành, nên tệp bạn tìm ở thư mục tạm thông thường không có ở đó. Điều quan trọng hơn vị trí là thư mục đó thường dùng chung cho mọi site của cùng dịch vụ, nên không được dùng nó làm chỗ đệm.
Có cần ghi lại ai khởi động lại dịch vụ chung không?
Nên. Một dòng nhật ký gồm ai, lúc nào, vì sao giúp giải thích những cơn chậm bất thường về sau. Khi nhìn lại thấy dịch vụ chung bị khởi động lại nhiều lần mỗi ngày mà không có lý do cấu hình, đó là thói quen cần bỏ.
- máy chủ dùng chung
- nhiều site một máy chủ
- hàng xóm ồn
- chia tài nguyên máy chủ
- website chậm
- khoanh vùng sự cố
- tải máy chủ cao
- bot quét website
- vận hành nhiều site