Zero and Seven · Hệ thương hiệu nội dung số

Gắn nhãn nội dung tài trợ và liên kết tiếp thị trên site nội dung: chữ gì, đặt ở đâu

Cách gắn nhãn bài tài trợ, sản phẩm được tặng và liên kết tiếp thị trên site kiến thức: chữ nên dùng, vị trí người đọc thấy, thuộc tính liên kết và quy trình nhận bài.

Pháp lý nội dung sốĐăng 9 phút đọcNhóm biên tập 0n7

Nội dung có tiền phía sau phải được gắn nhãn bằng chữ rõ nghĩa, đặt ở chỗ người đọc thấy trước khi bắt đầu đọc: ngay đầu bài, gần tiêu đề, và cả ở chỗ bài hiện trong danh sách. Liên kết có trả tiền, kể cả liên kết tiếp thị có hoa hồng, cần thuộc tính liên kết báo cho máy tìm kiếm biết đó là liên kết trả phí. Chữ nhỏ ở chân trang hay một trang "chính sách quảng cáo" riêng không thay được nhãn tại chỗ.

Lý do không chỉ là pháp lý. Site kiến thức sống bằng lòng tin: người đọc cần biết khi nào họ đang đọc lời khuyên độc lập, khi nào đang đọc nội dung có người trả tiền. Một lần bị phát hiện giấu tài trợ thường làm người đọc nghi ngờ mọi bài khác của site, và với hệ nhiều site cùng chủ, sự nghi ngờ đó lan sang cả các site anh em.

Loại nội dung có tiền và nhãn tương ứng

Không phải mọi quan hệ tiền bạc đều giống nhau. Bảng dưới gợi chữ, vị trí và cách xử lý liên kết cho các loại hay gặp; chữ cụ thể nên thống nhất trong sổ tay văn phong của hệ.

LoạiChữ gợi ýĐặt ở đâuLiên kết
Bài do bên ngoài trả tiền để đăng"Bài tài trợ" hoặc "Nội dung tài trợ bởi" kèm tênTrên tiêu đề, trong danh sách bài, trong ảnh chia sẻ nếu đượcĐánh dấu là liên kết trả phí
Bài đồng sản xuất với đối tác"Nội dung hợp tác với" kèm tênĐầu bài, kèm một câu nói rõ đối tác tham gia phần nàoLiên kết tới đối tác đánh dấu trả phí
Bài có sản phẩm được tặng để đánh giá"Sản phẩm do nhà sản xuất gửi tặng"Đoạn đầu bài, trước nhận xét đầu tiênNếu có liên kết mua hàng, đánh dấu như liên kết tiếp thị
Bài có liên kết tiếp thị hưởng hoa hồng"Bài có liên kết tiếp thị" kèm một câu giải thíchTrước liên kết tiếp thị đầu tiênĐánh dấu là liên kết trả phí
Quảng cáo hiển thị"Quảng cáo"Ngay trên hoặc cạnh ô quảng cáoTheo chuẩn của mạng quảng cáo

Chữ nên ngắn và người đọc hiểu ngay. Những cách nói vòng như "đối tác đồng hành", "được hỗ trợ bởi" dễ bị hiểu là tài trợ một phần nhỏ, hoặc không hiểu gì. Nếu tiền quyết định việc bài có được viết hay không, chữ "tài trợ" là chữ trung thực nhất.

Đặt nhãn ở đâu để người đọc thật sự thấy

Câu hỏi thử đơn giản nhất: người đọc đến từ máy tìm kiếm, mở bài trên điện thoại, có thấy nhãn trước khi đọc câu đầu tiên của thân bài không. Nếu nhãn nằm dưới ảnh đại diện lớn, hay phải cuộn qua một đoạn dài mới thấy, câu trả lời là không. Nhãn nên nằm trong màn hình đầu tiên, ngay trên hoặc dưới tiêu đề, cỡ chữ đọc được, màu đủ tương phản.

Bài tài trợ còn xuất hiện ở nhiều chỗ khác ngoài trang bài: trang chủ, trang chuyên mục, khối bài liên quan, bản tin email, bài chia sẻ trên mạng xã hội. Người đọc chọn bấm vào bài ở những chỗ đó, nên nhãn cũng nên đi theo. Với hệ dùng khuôn chung, cách chắc nhất là có một trường "loại tài trợ" trong dữ liệu bài, và mọi khối hiển thị bài đều đọc trường đó để gắn nhãn, thay vì biên tập viên gõ chữ "tài trợ" vào tiêu đề.

Với liên kết tiếp thị trong bài kiến thức, lời công khai nên đứng trước liên kết đầu tiên, không phải ở cuối bài. Một câu như "bài có liên kết tiếp thị: nếu bạn mua qua liên kết, site có thể nhận hoa hồng, giá bạn trả không đổi" là đủ rõ.

Thuộc tính liên kết và rủi ro của hệ nhiều site

Máy tìm kiếm coi liên kết có trả tiền mà không được đánh dấu là một hình thức thao túng xếp hạng. Hướng dẫn của Google về liên kết đề nghị đánh dấu liên kết trả phí bằng thuộc tính dành cho liên kết tài trợ, hoặc thuộc tính không theo dõi. Quy tắc này áp dụng cho liên kết trong bài tài trợ, liên kết tiếp thị, và liên kết đổi lấy sản phẩm hay quyền lợi.

Hệ nhiều site có một rủi ro riêng. Một nhà tài trợ muốn mua bài trên mười site cùng chủ, mỗi bài một liên kết về trang của họ với cùng chữ neo. Nhìn từ ngoài, đây là một cụm liên kết có trả tiền xuất phát từ một mạng lưới site, đúng kiểu mà chính sách chống spam liên kết nhắm tới. Kể cả khi đã đánh dấu đúng thuộc tính, một chiến dịch như vậy vẫn làm hệ trông giống nơi bán liên kết. Nhà xuất bản nên giới hạn số site nhận cùng một chiến dịch và chỉ nhận ở site có chuyên đề thật sự liên quan.

Kiểm thuộc tính liên kết không nên trông vào trí nhớ người đăng. Trình soạn bài có thể tự gắn thuộc tính trả phí cho mọi liên kết trong bài có trường "loại tài trợ" khác rỗng, và cho mọi liên kết tới tên miền nằm trong danh sách đối tác tiếp thị.

Giữ ranh giới biên tập

Quyền biên tập cuối thuộc về site. Nhà tài trợ có thể góp ý dữ kiện về sản phẩm của họ, nhưng không quyết định kết luận của bài. Ghi điều này vào thoả thuận tài trợ ngay từ đầu, trước khi có tranh luận về một câu chữ cụ thể.

Không hứa đánh giá tốt. Bài đánh giá có sản phẩm được tặng phải được phép nói điều chưa tốt. Thoả thuận nào đòi chỉ nói điều tốt thì đó là quảng cáo, và phải gắn nhãn như quảng cáo.

Tách người bán với người viết. Với nhóm nhỏ, cùng một người có thể vừa nhận tài trợ vừa viết bài. Ít nhất nên có một người khác đọc bài tài trợ trước khi đăng, với câu hỏi: người đọc có bị dẫn dắt không, nhãn có đủ rõ không.

Chủ đề nhạy cảm cần thận trọng hơn. Sức khoẻ, tài chính, pháp lý là những chủ đề người đọc dễ hành động theo bài và dễ bị thiệt. Nhiều nhà xuất bản không nhận tài trợ cho bài kiến thức trong các chủ đề này, hoặc chỉ nhận ở dạng quảng cáo hiển thị tách hẳn khỏi nội dung.

Không để tài trợ lan sang bài thường. Nhận tài trợ cho một bài thì các bài khác cùng chủ đề vẫn phải độc lập. Không chèn thêm liên kết của nhà tài trợ vào bài cũ không tài trợ.

Pháp luật: những nguyên lý cần biết

Pháp luật về quảng cáo và pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đều đi theo một nguyên lý chung: người tiếp nhận phải phân biệt được đâu là quảng cáo, đâu là thông tin. Một bài trình bày như bài kiến thức độc lập nhưng thực chất là quảng cáo có thể bị coi là quảng cáo không minh bạch. Chi tiết về hình thức thể hiện và trách nhiệm của bên đăng cần đọc trong văn bản hiện hành.

Một số nhóm sản phẩm có quy định riêng chặt hơn về quảng cáo, như thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, mỹ phẩm, dịch vụ y tế, sản phẩm tài chính, giáo dục. Với những nhóm này, nội dung quảng cáo có thể phải đáp ứng điều kiện riêng trước khi đăng. Nếu site chuyên đề của bạn nằm gần các lĩnh vực đó, hỏi luật sư trước khi nhận tài trợ, không phải sau khi bài đã đăng.

Bài này không nêu mức phạt hay thủ tục cụ thể vì chúng thay đổi theo văn bản và theo từng loại sản phẩm. Điều chắc chắn hơn là thực hành gắn nhãn rõ ràng, giữ quyền biên tập và lưu hồ sơ tài trợ giúp nhà xuất bản ở vị trí tốt khi có câu hỏi từ bất kỳ phía nào.

Bài so sánh có liên kết tiếp thị: giữ độ tin

Loại bài khó giữ độc lập nhất trên site kiến thức là bài so sánh hay bài "nên chọn loại nào" có liên kết tiếp thị. Không ai trả tiền để viết bài, nhưng hoa hồng chênh nhau giữa các lựa chọn, và người viết có thể vô thức nghiêng về lựa chọn trả hoa hồng cao hơn. Người đọc biết điều này, nên bài so sánh có liên kết tiếp thị bị đọc với con mắt nghi ngờ hơn mọi loại bài khác.

Vài thực hành giúp bài đứng được. Tiêu chí so sánh được nêu trước khi nêu sản phẩm, và giống nhau cho mọi lựa chọn. Lựa chọn không có liên kết tiếp thị vẫn được đưa vào nếu nó phù hợp với người đọc. Bài nói rõ cho ai thì lựa chọn nào hợp, thay vì một "lựa chọn tốt nhất" cho mọi người. Và người quyết định kết luận không nhìn bảng hoa hồng khi viết.

Với hệ nhiều site, thêm một điều: hai site anh em viết hai bài so sánh cùng nhóm sản phẩm với kết luận khác nhau, mỗi bài trỏ về chương trình tiếp thị trả hoa hồng cao nhất ở thời điểm viết. Người đọc tình cờ đọc cả hai sẽ thấy ngay. Nếu cùng chủ đề xuất hiện trên hai site, kết luận cần nhất quán, hoặc hai bài phải phục vụ hai nhóm người đọc khác nhau thật sự.

Quy trình nhận một bài tài trợ

Quy trình dưới đây áp dụng cho mọi site trong hệ, để không site nào tự đặt luật riêng.

  1. Nhận đề nghị, ghi vào sổ tài trợ: nhà tài trợ, sản phẩm, site đề nghị, hình thức.
  2. Kiểm phù hợp: chuyên đề site có liên quan thật không, sản phẩm có thuộc nhóm có quy định riêng không, nhà tài trợ đã có chiến dịch trên site khác của hệ chưa.
  3. Gửi thoả thuận theo mẫu: nhãn sẽ dùng, quyền biên tập, thuộc tính liên kết, thời gian bài nằm trên site, quyền gỡ.
  4. Viết hoặc biên tập bài theo chuẩn của site, đọc chéo bởi người không tham gia thương lượng.
  5. Điền trường "loại tài trợ" trong dữ liệu bài để khuôn tự gắn nhãn và thuộc tính liên kết.
  6. Sau khi đăng, mở bài trên điện thoại kiểm nhãn ở màn hình đầu, kiểm danh sách bài và bản chia sẻ.
  7. Lưu hồ sơ: thoả thuận, bản bài đã duyệt, ngày đăng, khoản thanh toán.

Bước hai là chỗ hệ nhiều site cần một người nhìn toàn cảnh. Mỗi site nhận một chiến dịch thì riêng lẻ trông ổn, nhưng cùng nhà tài trợ trên nhiều site là mẫu hình rủi ro đã nói ở trên.

Sổ tài trợ và sai lầm hay gặp

Sổ tài trợ là một bảng chung cho cả hệ, mỗi dòng một bài hoặc một chiến dịch, gồm: nhà tài trợ, site, bài, loại tài trợ, nhãn đã dùng, ngày đăng, thời hạn, người duyệt. Nhìn sổ là trả lời được ngay nhà tài trợ này đang có mặt ở những site nào. Kèm theo là những sai lầm hay gặp:

  • Gắn nhãn bằng chữ trong tiêu đề, rồi khi đổi tiêu đề vì lý do khác thì nhãn mất theo.
  • Nhãn có trên trang bài nhưng không có trong bản tin email gửi bài đó tới người đăng ký.
  • Bài tài trợ hết thời hạn vẫn nằm trên site mà không ai rà lại nội dung, giá, tính năng sản phẩm đã đổi.
  • Liên kết tiếp thị được thêm vào bài cũ hàng loạt mà không thêm lời công khai vào từng bài.
  • Đổi chữ nhãn theo yêu cầu nhà tài trợ sang cách nói mềm hơn, ít người hiểu hơn.

Hỏi đáp

Bài viết về sản phẩm mà không nhận tiền có cần gắn nhãn không?

Nếu không có tiền, sản phẩm tặng, hoa hồng hay quyền lợi nào, bài là nội dung độc lập và không cần nhãn tài trợ. Nếu có bất kỳ quyền lợi nào, kể cả nhỏ, nói rõ quyền lợi đó. Người đọc đánh giá bài khác đi khi biết người viết được tặng sản phẩm.

Liên kết tới site anh em cùng chủ có cần đánh dấu như liên kết trả phí không?

Liên kết giữa các site cùng chủ không phải liên kết mua bán, nên không cần thuộc tính trả phí. Nhưng chúng nên đặt vì người đọc cần, với số lượng vừa phải. Liên kết hàng loạt giữa các site anh em để đẩy thứ hạng là vấn đề khác, và gắn thuộc tính nào cũng không giải quyết được.

Có nên có trang chính sách quảng cáo riêng không?

Nên, như một chỗ giải thích chung: site nhận những loại tài trợ nào, không nhận loại nào, giữ quyền biên tập ra sao. Nhưng trang đó bổ sung cho nhãn tại chỗ, không thay được nhãn. Người đọc bài tài trợ không đi tìm trang chính sách trước khi đọc.

Nhà tài trợ đòi bỏ nhãn thì làm gì?

Từ chối, và nếu cần thì từ chối cả bài. Nhãn là điều kiện không thương lượng của nội dung tài trợ. Ghi điều này trong mẫu thoả thuận ngay từ đầu giúp tránh tranh luận, và nhà tài trợ nghiêm túc thường chấp nhận.

Bài tài trợ có nên nằm vĩnh viễn trên site không?

Thoả thuận nên ghi thời hạn. Hết hạn, nhà xuất bản quyết định giữ, cập nhật hay gỡ. Nếu giữ, nhãn vẫn phải còn; nếu thông tin sản phẩm đã cũ, ghi ngày bài được viết và cân nhắc gỡ liên kết mua hàng.

Ảnh chia sẻ trên mạng xã hội của bài tài trợ có cần nhãn không?

Người thấy bài trên mạng xã hội chưa vào site, nên nhãn ở trang bài không tới được họ. Dùng công cụ gắn nhãn hợp tác của nền tảng nếu có, hoặc ghi rõ trong phần chữ đi kèm bài chia sẻ. Kiểm thêm quy định riêng về nội dung tài trợ của từng nền tảng.

  • gắn nhãn nội dung tài trợ
  • bài viết tài trợ
  • liên kết tiếp thị
  • công khai quảng cáo
  • nội dung hợp tác
  • liên kết sponsored
  • quảng cáo trên site nội dung
  • minh bạch tài trợ
  • pháp lý nội dung số